TARİŞ ZEYTİNYAĞI FİYATINI AÇIKLAMALI

Toprakla Gelen 19 Kasım 2018

AYDIN ŞENER

Ziraat Yük. Mühendisi

Yurdumuzun birçok bölgesinde önce sofralıklar olmak üzere zeytin hasadı ekim ayı başında başladı. Bu zamana kadar zeytin ve zeytinyağı üreticisi zeytinini veya zeytininin bir kısmını topladı, toplama işçiliği ödedi. Bilindiği gibi zeytin ve zeytinyağı üretiminde girdi maliyetlerinden en büyük payı her zaman hasat işçiliği oluşturmuştur. Bölgelere ve yıllara göre hasat masrafı elde edilen ürün bedelinin yüzde 40-60’ı oranında olmaktadır. Yani üretici yaptığı üretimden elde ettiği gelirin yarısını hasat masrafı olarak ödemektedir. Buradan şu sonuca varılır; üreticinin en çok nakit paraya ihtiyacı olduğu dönem hasat dönemidir. Ülkemizin en büyük zeytinyağı üreticisi olan ve binlerce üretici üyesi olan Tariş (tam adı Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Tarım Satış Kooperatifi) hala zeytinyağı alım fiyatını açıklamamıştır.

FİYATLAR DÜŞÜŞ GÖSTERDİ

Yurdumuzun diğer büyük zeytinyağı ticareti yapan firmaları Komili, Kırlangıç ve Kristal şirketleridir. Ayrıca zeytinyağı üretilen her il ve ilçede değişik büyüklükte tüccarlar da faaliyet göstermektedir. Bu kuruluşların birer ticari kuruluş oldukları düşünüldüğünde kendi karlılıklarını ön planda tutmaları normaldir. Üreticiye karşı bir sorumlulukları olduğu veya olması gerektiği öne sürülemez. Fakat söz konusu Tariş olunca durum farklıdır. Zira Tariş bir kooperatiftir ve üretici kuruluşu olması gerekir. Tariş’in bugüne kadar fiyat açıklamaması üreticiyi büyük ya da küçük ticari kuruluşların insafına bırakmıştır. Zeytinyağı üretimi başladığında kaliteli zeytinyağı 17-18 TL/litre fiyatla satılırken ilerleyen dönemde 13-14 TL’ye kadar düşmüştür.

Benzer bir durum fındık üretiminde yaşandı. Bilindiği üzere fındık hasadı sonbaharın ilk günlerinde başlar. Fındık üreticisi de hasat zamanı nakit ihtiyacı duyar. Üretimin başladığı günlerde serbest piyasada kaliteli fındık 12 TL/Kg fiyatla işlem gördü. Daha sonra devletin en üst makamları TMO’nun (Toprak Mahsulleri Ofisinin) destekleme alımı yapmasına karar verdi. Alıma başlama tarihi 1 Kasım 2018 olarak fiyat ise; levant fındık 14,00 TL, Giresun kalite fındık 14,5 TL, sivri ve diğer kalite fındık ise 13 TL olarak ilan edildi. Bu belirleme ve ilanın ardından hemen serbest piyasada da fiyatlar yükseldi.

Şimdi fındık üreticisini şu soruları sorma hakkı vardır. Geçen yıl da TMO fındık alımı yapmıştı. Bu yıl da yapacağı daha önce kararlaştırılıp fiyat açıklansa idi nispeten yüksek fiyatla fındık satmak bu üretimin bütün kahrını çeken biz üreticilerin hakkı değil miydi? Ayrıca eski ve yeni fiyatlar arasındaki ortalama 2 TL’lik fark kimin cebinde/kasasında kalacaktır. “Çiftçi Dostu” diye reklam yapan TMO kime hizmet etmiştir, kimin dostu olmuştur.

Gelelim Tariş’in hala fiyat açıklamamış olmasına ve zeytinyağı fiyatını piyasadaki dalgalanmasına bırakmasına. Tariş yetkilileri “Piyasada fiyatın serbest koşullarda oluşmasını bekliyoruz. Ayrıca üretimin ne kadar olacağı da belli değil” diyebilirler. Her iki savunma da haksızdır. Zira piyasada fiyatı belirlemek ülkemizin en büyük zeytinyağı kuruluşu olarak Tariş’in yetkisindedir ve görevidir. Üretim miktarı ise ülkemiz için bizzat Tarım ve Orman Bakanı’nın katıldığı bir toplantıda 193 bin ton olarak açıklanmıştır. Dünya üretiminin bilinmesi için de birçok kaynak vardır.

SONUÇ

Ülkemizin en büyük zeytinyağı üreticisi olan, adında kooperatif yazan ve binlerce üyesi olan Tariş bir an önce zeytinyağı fiyatlarını açıklamalı ve aldığı zeytinyağının bedelinin hiç değilse bir kısmını peşin ödemelidir. Bu şekilde üreticinin en fazla nakit paraya ihtiyacı olduğu bu dönemde sıkıntısına çözüm olmalıdır. Yukarıda açıklandığı üzere kalite zeytinyağının fiyatı 17-18 TL/Litreden 13-14 TL/Litreye düşmüştür. İşçi ücreti ödemek zorunda olan üretici yağını o gün için hangi fiyat geçerli ise o fiyattan satmıştır. Önümüzdeki günlerde Tariş geçerli fiyatlardan daha yüksek fiyat açıklarsa aradaki fark kimin cebinde veya kasasında kalacaktır. Gelecek yıllarda da bir üretici kooperatifi olan (veya olması gereken) Tariş zeytin ve zeytinyağı hasadı başlamadan fiyat belirlemeli ve ilan etmelidir. Bir yıl önceden ilan etmelidir demek doğru olmaz zira zeytinyağı fiyatı bir bölgedeki üretime göre değil, hatta ülkemizdeki üretime göre değil doğrudan dünyadaki üretim miktarına göre oluşmaktadır. Zaten üreticinin de “bu yıl fiyatlar düşük, zeytinyağı üretmeyeyim, başka bir ürün üretirim” deme şansı yoktur. Böyle bir uygulama ancak yıllık ürünler için söz konusu olabilir.


1
Yazı hakkında yapılan yorumlar

avatar
1 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
0 Comment authors
Recent comment authors
  Yorumunu Takip Et  
En Yeniler Eskiler Beğenilenler
Bildir
trackback

[…] İlgili Haber: TARİŞ ZEYTİNYAĞI FİYATINI AÇIKLAMALI […]

Haber Bülteni

Toprakla Gelen sitesinde paylaşılan son dakika haberleri ve özel röportajları anında posta kutunda görmek ister misin?


Sosyal Medyada Biz

Yazarlarımız

Enver OlgunsoyTüm
Yazıları
Sinan DoğanTüm
Yazıları
Özdem EkinciTüm
Yazıları
Özgür KurşunTüm
Yazıları
Türker AdakaleTüm
Yazıları
Aydın ŞenerTüm
Yazıları
Destina AkgünTüm
Yazıları