‘SÜT’TE FİYAT KRİZİNİ BİTİRECEK ÇÖZÜM ÖNERİSİ

Toprakla Gelen 08 Kasım 2018

Ege Finans Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Emir Çetinkaya, süt üreticisinin fiyat tabanlı yaşadığı sıkıntıya çözüm için ‘eşel mobil’ sistemli destekleme önerisinde bulundu.

Döviz kurunda yaşanan dalgalanmanın ardından yaşanan maliyet enflasyonu gıda sektöründe olumsuz etkilerini göstermeye devam ediyor. Geçtiğimiz günlerde önce Balıkesir’de faaliyet gösteren sektörün önemli oyuncularından Yörsan’ın ardından Bergama Kozak’tan doğan ve İzmir, Ege Bölgesi’nde lokal marketlerde önemli pazar payına sahip Ak- Du Süt Ürünleri Gıda Tarım ve Hayvancılık ve Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şirketi’nin konkordato ilan etmesinin ardından benzer haberlerin gelmeye devam edeceği ifade ediliyor. Ödemiş, Tire, Bayındır gibi süt üretim merkezlerinde irili ufaklı işletmelerin yaşadığı ödeme güçlüğü üreticide yansımasını bulmaya başladı.

Üreticiler, süt hayvanlarını kesime yollarken, Ak- Du firmasının sadece Bergama süt alımı yaptığı iki köyde üreticiye borcunun 650 bin lirayı bulması 2008’de yaşanan ve hayvan varlığının büyük oranda azalmasına neden olan fiyat krizinden daha ağır bir tablo ile karşılaşabiliriz uyarılarına neden oluyor.

Bu noktada TOPRAKLA GELEN olarak görüşlerine başvurduğumuz Ürün İhtisas Borsacılığı konusunda uzman bir isim Ege Finans Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Emir Çetinkaya, sorunun çözümü için ‘eşel mobil’ benzeri bir destekleme modelinin hayata geçirilmesini önerisinde bulundu. Çetinkaya, “Bugün yem fiyatları ile süt fiyatları arasında makasın açılıp kapanması ile ilgili bir gösterge var mı? Yem ve süt fiyatı arasındaki dengeye bakın. Nasıl ki A, B, C ürününde müdahale fiyatını belirliyorsanız süt fiyatları ile yem fiyatları arasında da makas şu seviyeye gelirse müdahale, şu gelirse seyir, şu seviyeye gelirse destekleme olması gerektiğine karar vermemiz gerekiyor” diyerek şöyle devam etti, “Yem fiyatları ile süt fiyatları arasında makasın açılıp kapanması ile ilgili bir gösterge oluşturmamız gerekiyor. Yani, diyelimki sütün sene başında litre fiyatı 1 lira 20 kuruş, yemin torba fiyatı 50 TL. Üretici bir torba yem satın almak için 41 litre süt satmak zorunda. İlerleyen günlerde sütün fiyatı 1.40 kuruşa çıktı, ama yemin fiyatı torbası 95 lira oldu. Yani üretici, bir torba yem almak için 68 litre süt satmak zorunda. Buradaki ilişkiye baktığımızda çiftçinin , üreticinin zararına bir durum olduğunu görüyoruz. Devlet burada objektif kriterlere dayalı akaryakıt dahil birçok üründe uygulama imkanı bulunan eşel mobil gibi bir sistemle müdahale fiyatı oluşturmalı.”

DİĞER ÜRÜNLERE DE UYARLANABİLİR

Çetinkaya, benzeri modelin et benzeri fiyat hareketlerinin yoğun olduğu gıda ürünlerine de uygulanabileceğini belirterek, “Dökme süt satışı yasak. Tüketici marketten sütü minimum 2 lira 75 kuruşa alıyor. Çiftçi ise 1 lira 70 kuruşa satamıyorum, satsam da parasını peşin alamıyorum diyor.  Yemci ile sütçü arasında finansal bağımlılık haline getirilmiş konu. Biri sütünü veriyor, diğeri yemini veriyor. Güçlü olan taraf hangisi ona bakmak yazım. 5 tane yemci biraraya gelebiliyor, ancak 500 bin üretici biraraya gelemiyor. Dolayısıyla onların haklarını koruyacak, ilkesel, objektif kriterlerle bunu yapacak bir  mekanizma kurulması gerekiyor” diye konuştu.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR?

Fransızca echelle mobile (hareketli ölçek), temeli ücretlerin değişkenliği esasına dayanır. Burada ücretler bir ekonomik gösterge ile irtibatlandırılarak, ücretlerin ekonomik gösterdeki değişime göre değiştirilmesi prensibini esas alır.


Yazara ait diğer yazılar:

Yazı hakkında yapılan yorumlar

avatar
  Yorumunu Takip Et  
Bildir

Haber Bülteni

Toprakla Gelen sitesinde paylaşılan son dakika haberleri ve özel röportajları anında posta kutunda görmek ister misin?


Sosyal Medyada Biz