KOOPERATİFLEŞTİREBİLDİKLERİMİZDEN MİSİNİZ ?

Toprakla Gelen 23 Aralık 2018

Özgür KURŞUN

Google amcaya kooperatif diye arattığınızda iki ayrı tanım karşınıza çıkıyor. Bunlardan ilki “ ortaklarının her türlü gereksinimlerini uygun koşullarla elde etmelerini sağlamak için kurulan, kâr amacı gütmeyen kurum”. İkincisi ise “üreticilerin, aracıları aradan çıkararak, ürünlerini daha iyi koşullarla pazarlamak için kurdukları ortaklık”.

Yıllarca ülkemizde bu tanım içinde yer alan birçok kelimeden dolayı kooperatif kelimesi komünist olmakla eş değer tutuldu. “ Ortaklık”, “daha iyi koşullar”, “kar amacı gütmeyen” kelimelerinin hepsi goministlerin oyunuydu. Kooperatif demek Sovyetler demekti. Ülkemizde bu kelimeye ve bu kelimeyle ilgili her şeye suç gözüyle bakıldı. Hâlbuki kooperatif kelimesinin kökeni bile Fransızcaydı. Yani yine sermaye yapacağını yapmış, kendi insanları için iyi olan bir icadını bize “kötü, sakın ha, komünist olursunuz sonra” diye kullandırtmamıştı. 1844 yılında ilk kooperatifini kuran İngiltere’yi diğerleri izlemişti. Bütün batı üreticileri kooperatiflerle ürünlerini ve kendi üreticilerini korurken, bunu yapmak bizim için suçtu.

PIRIL PIRIL BİR CUMARTESİ SABAHI

Bu bilgiler ışığında pırıl pırıl bir cumartesi sabahı Toprakla Gelen ekibiyle birlikte buluştuk Köy-Koop’un çiçeği burnunda başkanı Neptün Soyer’le. Kooperatiflerin dününü bugününü ve geleceğini konuştuk. Fakat bu yazımız ne Neptün Soyer hanımefendinin Hıdırlık Kooperatifi’nin başarısını ne de onun etrafını kaplayan o günün sabahı gibi ışıltısını anlatıyor. O başarıyı ve ışıltıyı Neptün Soyer’le her yapılan röportajda bulabilirsiniz. Bizim ki sadece o yazıların bir tekrarı olur ancak. Biz bu yazıda niye ülkemizde iyi yapılan işleri engellemeye çalıştığımızı konu edindik. Çünkü Neptün Soyer de aynı şeyleri yaşamış. Çünkü ona da komünist demişler. Hâlbuki Avrupa’nın 1844’ te öğrendiği kooperatifi biz bu coğrafyada 13. yüzyıldan itibaren biliyorduk. Evet, Ahi teşkilatından bahsediyorum. Osmanlı’nın kuruluş yıllarından beri var olan Ahilik teşkilatı dünya kooperatifçiliğinin asıl öncüsüdür.

AHİ TEŞKİLATLARI ÖNCÜ OLMUŞ

Yıllar içinde yozlaşana kadar esnaf ve zanaatkârları bir çatı altında toplayan Ahi Teşkilatları devlet otoritesinin zayıf olduğu Moğol istilası döneminde ortaya çıkmışlardı. Kendinden olanı koruyan diye tanımlayabileceğimiz sistem bugünkü kooperatiflerden farklı olarak sosyal hayatı da denetliyordu. Bu teşkilat aynı Osmanlı gibi yıllar içinde yok oldu gitti. Cumhuriyet döneminde Atamızın öncülüğünde tekrar modern adıyla diriltilmeye çalışıldıysa da yıllar içinde düşman görüldü bütün kooperatifler. Ama bu düşman teşkilatlar bizim özümüzdü. Bugünlerin meşhur tabiriyle “yerli ve milli”ydi. Bu gün kooperatife komünist diyenler pişman mıdır bilemem ama kooperatifçilik en büyük milliyetçiliktir. Çünkü bizim üreticimizi korur. Çünkü bizim tüketicimizi korur. Çünkü gereksiz aracıyı gereksiz para kazananları engeller. Çünkü üretimi destekler. Çünkü Çünkü…

ÜRETEREK KALIN ÜRETİMDE KALIN

Çünküleri artırmak mümkün. Ama yol yakınken üreticimizi ve tüketicimizi aynı anda koruyabilecek kooperatifleri devlet eliyle desteklemek ve bunu bir yeniden dirilişin öncüsü olabilecek bir kalkınma modeline dönüştürmek gerekiyor. Şu yaşadığımız dönemde bunu görmemek için gerçekten devlet ve millet düşmanı olmak gerekiyor galiba. Cumartesi sabahımız Seferihisar’ın Ulamış köyünde sonlanıyor. Aklımızda ve yüreğimizde Neptün Soyer’in anlattıklarıyla biraz geçmişe kızgınlık biraz da geleceğe umut kalıyor. Birlikten kuvvetin doğduğunu bir kez daha ispatlıyor bize anlatılanlar. Doğru üretime doğru üreticiye ancak doğru tüketici olarak ulaşılabilir. Bunun tek yolu aracıları ortadan kaldırmaktır. Hem üretici hem tüketici olarak kooperatifin aslında bizim ülkemiz için en doğru kalkınma modeli olduğunu düşünerek, “üreterek kalın üretimde kalın” diyerek ayrılıyoruz Ulamış’ın güzel sokaklarından.


Yazı hakkında yapılan yorumlar

avatar
  Subscribe  
Bildir

Haber Bülteni

Toprakla Gelen sitesinde paylaşılan son dakika haberleri ve özel röportajları anında posta kutunda görmek ister misin?


Sosyal Medyada Biz

Yazarlarımız

Enver OlgunsoyTüm
Yazıları
Sinan DoğanTüm
Yazıları
Türker AdakaleTüm
Yazıları
Özdem EkinciTüm
Yazıları
Özgür KurşunTüm
Yazıları
Aydın ŞenerTüm
Yazıları
Destina AkgünTüm
Yazıları
Erdim ERDURANTüm
Yazıları